Wat zorgt ervoor dat een abstract aquarel schilderij echt tot leven komt?

Abstracte aquarel is een delicate balans tussen intentie en overgave – een dialoog tussen de kunstenaar, het pigment en de schoonheid van water. In dit vraaggesprek deelt Besnik Xhemaili zijn creatieve benadering van abstracte schilderkunst, de rol van DANIEL SMITH-aquarellen in zijn werk en de inzichten die zijn artistieke reis hebben gevormd.

Hoe heb je je abstracte aquarelstijl ontwikkeld, en welke rol spelen kleur, textuur en compositie bij het uitdrukken van emotie en beweging in je schilderijen?

Mijn abstracte aquarelstijl heb ik niet bewust bedacht; hij is op natuurlijke wijze ontstaan door jarenlang schilderen, experimenteren en vertrouwen op het medium. Aquarel heeft een eigen intelligentie. In plaats van te proberen die te beheersen, heb ik geleerd ermee samen te werken.

Voor mij is kleur emotie voordat het vorm krijgt. Een enkele kleur kan de psychologische sfeer van een schilderij volledig veranderen. Textuur ontstaat door water, pigment en papier vrij met elkaar te laten interageren, waardoor onverwachte details aan het licht komen die niet van tevoren gepland kunnen worden. Compositie biedt de onzichtbare structuur die deze vrijheid in evenwicht houdt. Zelfs in mijn meest spontane werken vindt elke beweging uiteindelijk zijn plaats binnen een weloverwogen visueel ritme.

Hoe hebben de aquarelverf van Daniel Smith uw creatieve proces beïnvloed, en welke pigmenten of kleurencombinaties gebruikt u het vaakst in uw abstracte werk?

De aquarelverf van Daniel Smith heeft mijn mogelijkheden verruimd, omdat ik hiermee kan werken met een uitzonderlijke pigmentsterkte, transparantie en korreligheid. De verf reageert prachtig op water, en die reactiesnelheid is essentieel in de abstracte schilderkunst, waar subtiele interacties vaak de meest betekenisvolle momenten opleveren.

Ik denk zelden alleen in termen van favoriete kleuren. In plaats daarvan denk ik in de relatie tussen kleuren. Ik keer vaak terug naar combinaties van rijke aardpigmenten met levendige, eigentijdse kleuren – waardoor warme en koele tinten tegelijkertijd spanning en harmonie creëren. Korrelige pigmenten zijn bijzonder waardevol omdat ze een natuurlijke complexiteit introduceren die niet kunstmatig kan worden nagebootst.

De kwaliteit van het pigment geeft me het vertrouwen om gedurfd te werken, terwijl ik toch de subtiliteit behoud die aquarel vereist.

Hoe vind je de juiste balans tussen spontaniteit en weloverwogen besluitvorming bij het maken van een abstract aquarel, van de eerste verflaag tot de laatste details?

Elk schilderij begint met openheid, niet met zekerheid.

De eerste verflagen zijn intuïtief. Ik laat water, zwaartekracht en pigment mogelijkheden creëren in plaats van direct tot oplossingen te komen. Naarmate het schilderij zich ontwikkelt, wordt observeren belangrijker dan handelen. Ik besteed evenveel tijd aan kijken als aan schilderen.

Op een bepaald moment begint het schilderij zijn eigen richting aan te geven. Mijn rol verschuift van schepper naar luisteraar. De uiteindelijke beslissingen worden steeds weloverwogener: accenten toevoegen, overbodige passages vereenvoudigen en de frisheid behouden die in de beginfase aanwezig was.

Voor mij is de grootste uitdaging weten wanneer je moet stoppen. Een geslaagde aquarel wordt vaak bepaald door wat er níét wordt bewerkt.

Welk van uw abstracte aquarellen vertegenwoordigt het beste uw artistieke visie, en wat hoopt u dat andere kunstenaars ervan leren of meenemen?

In plaats van één specifiek schilderij te benoemen, zie ik mijn oeuvre als één doorlopend gesprek. Elk schilderij beantwoordt vragen die door het vorige zijn opgeworpen en opent tegelijkertijd nieuwe vragen voor het volgende.

Als er één idee is dat mijn artistieke visie definieert, dan is het de zoektocht naar vrijheid binnen de discipline. Aquarel is zowel fragiel als veeleisend. Het beloont zelfvertrouwen, maar straft aarzeling af. Die paradox fascineert me.

Ik hoop dat andere kunstenaars begrijpen dat originaliteit niet voortkomt uit de poging om anders te zijn. Het komt voort uit eerlijk en consistent werken en het toelaten van je eigen ervaringen om je beeldtaal vorm te geven. Techniek is belangrijk, maar authenticiteit is wat een schilderij zijn blijvende waarde geeft. En ja, natuurlijk is het tulpenthema mijn favoriet.

Welk advies zou je geven aan kunstenaars die net beginnen met abstracte aquarelverf en hun eigen unieke artistieke stijl willen ontwikkelen?

Wees geduldig met jezelf.

Jaag niet achter stijl aan, maar achter nieuwsgierigheid.

Beheers de basisprincipes van aquarelleren – begrijp water, pigment, timing en papier – maar laat techniek geen beperking worden. Experimenteer voortdurend, beschouw mislukkingen als waardevolle leermomenten en schilder regelmatig genoeg totdat je hand vanzelf beweegt zonder er te veel over na te denken.

Het allerbelangrijkste is: vermijd het vergelijken van je werk met dat van anderen. Je artistieke stem ontwikkelt zich vanuit je eigen ervaringen, observaties en emoties. Hoe eerlijker je schildert, hoe unieker je werk zal worden.

Uiteindelijk gaat het bij aquarelleren niet om het beheersen van water. Het gaat erom te leren wanneer je het moet sturen, wanneer je erop moet vertrouwen en wanneer je het gewoon zijn werk moet laten doen.

Door jarenlange experimenten heeft Besnik Xhemaili ontdekt dat abstracte aquarel evenzeer draait om vertrouwen als om techniek. Zijn reis moedigt kunstenaars aan om nieuwsgierigheid te omarmen, kleur de leidraad te laten zijn en een unieke eigen stem te ontwikkelen.

Heeft u al eens abstract aquarel geschilderd, of is het iets wat u graag eens zou willen proberen? We zijn benieuwd naar jouw unieke kijk op de dingen – deel je kleurrijke creaties en vergeet ons niet te taggen 😊