Geniet van waardevolle inzichten in dit interview met Stella Canfield:
Je hebt zowel in Bulgarije als in de VS gewoond – wat zijn enkele van de verschillen tussen deze twee landen die je kunstwerken hebben beïnvloed?
Ik heb 17 jaar op twee continenten gewoond. Het is verbazingwekkend hoe het lot werkt. Ik had nooit gedacht dat ik terug zou keren naar Bulgarije nadat ik het land in 1980 illegaal had verlaten. Ik ben er geboren en getogen, maar er was zoveel veranderd sinds mijn jeugd dat ik me moest aanpassen aan een totaal nieuwe omgeving. Toch waren de cultuur en tradities hetzelfde gebleven. Het is grappig hoe erg ik die tradities miste toen ik in de Verenigde Staten woonde, maar toen ik terugging naar Bulgarije, voelden ze verstikkend aan. Ik realiseerde me destijds niet eens hoe emotioneel uitputtend het was, omdat ik zo opgewonden, nieuwsgierig en blij was om terug te zijn!
Het was er heel landelijk waar we woonden. Ons huis, aan de rand van het dorp, lag tussen een groot bos en een prachtig veld, met daarboven de uitgestrekte hemel die ik ooit in mijn leven had gezien. Elke ochtend kwam de plaatselijke herder met zijn schapen langs om ons te begroeten. 's Avonds lag ik in het gras om naar de sterren te kijken.
Al deze emoties en sterke indrukken moesten onvermijdelijk in schilderijen worden vertaald. Er waren niet veel straatscènes om te schilderen, dus concentreerde ik me op landschappen – de lucht, de schapen en velden vol klaprozen en zonnebloemen. Doordat ik vlakbij de Zwarte Zee woonde, ontwikkelde ik ook een liefde voor water en werkboten als onderwerp voor mijn aquarellen. Die boten spraken tot me en vertelden inspirerende verhalen in het prachtige Bulgaarse licht, met hun vormen en kleuren, vol touwen en andere maritieme voorwerpen. Ik denk dat ik ze voor altijd zal blijven schilderen.
De lente- en zomermaanden die ik als volwassene in Bulgarije doorbracht, behoorden tot de gelukkigste momenten van mijn leven. Veel vrienden en kunstenaars bezochten ons daar en ik heb er prachtige herinneringen aan overgehouden die een leven lang meegaan. We schilderden meestal in de buitenlucht, wat ik het allerfijnst vind. Al je zintuigen doen mee als je buiten bent – je ziet het, je ruikt het, je voelt het… er is niets beters!
In die jaren heb ik aan veel kunsttentoonstellingen deelgenomen. Mijn atelier bood uitzicht op de prachtige kleuren van geelgroen gras, rode klaprozenvelden en oranje zonnebloemen. Er was overal kleur om mijn creativiteit te voeden. De frisse lucht, de zonnige stranden, het verse fruit en de groenten uit mijn tuin – het gaf me allemaal een levenslust en de motivatie om mijn gevoelens op papier uit te drukken.
We keerden in de herfst en winter terug naar de VS, waardoor ik minder buiten kon schilderen (ik ben niet iemand die graag buiten schildert als het koud is). Dus schilderde ik in mijn atelier, meestal uit mijn geheugen, met behulp van enkele schetsen en foto's. Ik gaf ook kunstworkshops – ik geniet echt van de energie in de klas. Mijn studenten inspireren me net zozeer als ik hen inspireer.
Een andere geweldige bron van inspiratie zijn de online sessies van Daniel Smith elke donderdag en vrijdag, waar ik regelmatig in contact kan blijven met veel van de merkambassadeurs en andere kunstenaars van over de hele wereld. Ik schilder ook samen met een aantal van mijn voormalige leerlingen die geweldige kunstenaars en dierbare vrienden zijn geworden. Ik gebruik sociale media graag om in contact te blijven met kunstenaars en dierbare vrienden wiens liefde, steun en kunst mij inspireren. Kunst is een zeer krachtige, verbindende kracht!
Nu ik weer fulltime in Californië woon om dicht bij mijn kinderen te zijn, ben ik benieuwd wat ik zal tegenkomen en op papier zal kunnen vastleggen... het valt nog te ontdekken. Ik begin dit nieuwe jaar zonder verwachtingen, maar ik sta volledig open voor de nieuwe avonturen die me te wachten staan in mijn kunst en in mijn leven... die twee zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Welke factoren hebben invloed gehad op uw vermogen om een evenwicht te bewaren tussen uw dagelijks leven en uw kunstpraktijk?
Vorig jaar was niet makkelijk voor me en mijn kunstpraktijk leed eronder – soms komt het leven ertussen. Na het overlijden van mijn geliefde echtgenoot een paar jaar geleden, heb ik uiteindelijk de beslissing genomen om mijn Bulgaarse avontuur op te geven. Ik moest het huis en atelier inpakken, klaarmaken voor de verkoop en alles in een grote container laden om terug naar de VS te sturen. Er zijn geen verhuisbedrijven in Bulgarije, dus ik moest het zelf doen met de hulp van een paar vrienden. Het lange proces was emotioneel en fysiek uitputtend. Voor het eerst in mijn leven leerde ik wat het betekende om een creatieve blokkade te hebben. Ik kon mezelf er gewoon niet toe zetten om mijn penselen op te pakken.
Het is niet altijd makkelijk om een balans te vinden tussen het gewone leven en het leven als kunstenaar. Vooral voor ouders kan het lastig zijn om elke dag naar de studio te gaan om te werken, terwijl de kinderen en het huishouden zoveel aandacht vragen. Ik heb gewacht tot mijn vier kinderen tieners waren voordat ik tijd vrijmaakte voor mijn kunst, slechts een paar uur per dag. Ik heb ervan genoten om meer tijd aan mijn kunst te besteden toen de kinderen volwassen waren, maar de emotionele belasting van onze gezinsdynamiek is nooit verdwenen. Zoals we allemaal weten, is emotionele vermoeidheid vaak moeilijker te overwinnen dan fysieke uitputting.
Hoewel ik nu alleen woon, heb ik naast het maken van kunst altijd genoeg te doen – het huishouden, tijd doorbrengen met familie en vrienden, en dan is er nog de zakelijke kant van de kunstwereld: optredens, zelfpromotie, workshops organiseren, samenwerken met galerieën, enzovoort. Wauw! Het is overweldigend, zelfs om erover te schrijven, maar ik zou niet zonder mijn kunst kunnen. Ik zou het voor geen goud willen opgeven! Kunstenaar zijn kan een eenzame bezigheid zijn. Gelukkig heb ik een groep kunstenaarsvrienden met wie ik kan delen en schilderen.
Waarom is kunst maken belangrijk voor je – hoe verrijkt het je leven?
Ik kan me mijn leven zonder kunst niet eens voorstellen, het is een geschenk! Het is een fantastische manier om op emotioneel niveau contact te maken met mensen. Je legt je ziel op papier en iemand reageert op je gevoelens. Door de jaren heen heb ik contact gelegd met kunstenaars over de hele wereld en ik heb vrienden op alle continenten. Niets verrijkt je leven zo als het leren kennen van verschillende culturen en het waarderen van de verschillen. Het voedt mijn ziel met vreugde en tovert een glimlach op mijn gezicht als ik denk aan al mijn kunstenaarsvrienden wereldwijd.
Welk advies heb je voor aanstormende artiesten?
Ik had het grote geluk om te studeren bij veel uitstekende kunstenaars, waaronder Milford Zornes, Robert Wade, Carla O'Connor, Frank Web, Barbara Niches, Judy Betts en Arny Westerman. Carla moedigde kunstenaars aan om hun eigen lied te zingen – dat een schilderij niet zo kostbaar is. Het gaat om de reis, meer dan om de bestemming.
Ga gewoon schilderen, leer ervan en heb er plezier in. Geniet van het proces – het goede nieuws is dat je er nooit slechter in kunt worden. Met elke penseelstreek word je alleen maar beter.
Wat zijn je plannen voor je toekomstige artistieke reis?
Ik kijk ernaar uit om weer fulltime te gaan schilderen en les te geven. Eén ding dat ik heb geleerd, is open te staan voor alles wat op mijn pad komt en het met moed tegemoet te treden. Mijn plannen zijn: schilderen, schilderen, schilderen en genieten van het leven met familie en vrienden.
